Afiş Baskısında Ebat ve Çözünürlük Seçimi
Hangi afiş ebadının nereye uyduğunu, uzaktan bakılan işlerde neden 300 dpi gerekmediğini, ebada göre piksel ölçülerini ve iç/dış mekân malzeme seçimini anlatıyoruz.

İçindekiler
Afiş baskıda doğru ebadı afişin asılacağı yer ve ne kadar uzaktan okunacağı belirler; gereken çözünürlük de bu mesafeyle birlikte düşer. Elde tutulan bir broşür için standart kabul edilen 300 dpi, iki metre öteden bakılan 70×100 cm'lik bir afişte gereksizdir; çoğu durumda 100–150 dpi yeterli keskinliği verir. Ebat, çözünürlük ve malzemeyi birlikte düşünmek hem bulanık afişin hem de bilgisayarı kilitleyen dev dosyaların önüne geçer.
Yaygın afiş ebatları
| Ebat | Ölçü (cm) | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| A3 | 29,7×42 | Pano, vitrin camı, asansör, iç duyuru |
| A2 | 42×59,4 | Mağaza içi kampanya, etkinlik duyurusu |
| 50×70 | 50×70 | Etkinlik, konser ve sergi afişi, çerçeveli poster |
| A1 | 59,4×84,1 | Fuaye, okul ve kampüs panoları, fuar standı |
| 70×100 | 70×100 | Büyük vitrin, etkinlik afişi, bazı ilan panoları |
| A0 | 84,1×118,9 | Akademik kongre posteri, fuar standı, geniş salonlar |
A serisi ebatlarda en-boy oranı her ebatta aynıdır; bu yüzden A3 için hazırlanan bir tasarım A1'e kırpma olmadan büyür. 50×70 ve 70×100 cm bu orana çok yakın ama birebir aynı değildir; A serisi bir tasarımı bu ebatlara uyarlarken kenarlarda küçük düzenleme gerekir. Akademik posterlerde ölçü genellikle kongre duyurusunda belirtilir; ezbere A0 hazırlamadan önce kontrol edin.
İzleme mesafesine göre çözünürlük
İnsan gözünün ayırt edebildiği en küçük ayrıntı mesafeyle büyür. Kaba bir hesapla, 30 cm'den bakan bir göz inç başına yaklaşık 300 noktayı seçebilirken bu sınır 1 metrede 90'a, 3 metrede 30'a yakın bir değere düşer. Büyük ve uzaktan bakılan işlerde dpi ihtiyacının azalmasının nedeni budur. Pratikte bu teorik sınırın üzerinde bir pay bırakılır:
| İzleme mesafesi | Örnek | Pratikte yeterli çözünürlük |
|---|---|---|
| 50 cm'ye kadar | Masa üstü, yakından okunan A3 | 300 dpi |
| Yaklaşık 1 m | Koridor ve menü panosu, A2–A1 | 150–200 dpi |
| 2–3 m | Vitrin, 70×100 afiş, fuar standı | 100–150 dpi |
| 5 m ve üzeri | Bina cephesi, yüksekte asılan pankart | 50–75 dpi |
| Çok uzak | Yol kenarı billboard | 20–40 dpi |
Bu aralıklar sektörde yaygın kullanılan pratik değerlerdir. İnsanların yaklaşıp ayrıntısına bakacağı bir sergi posterinde üst sınırda kalmak daha doğrudur. Kesin değeri afişi basacak atölyeye teyit ettirin.
Teknik olarak görselin çözünürlüğü ppi (inç başına piksel), yazıcınınki dpi (inç başına nokta) ile ifade edilir; günlük kullanımda ikisine de dpi denir. Burada kastedilen, görselin baskı ölçüsündeki piksel yoğunluğudur.
Vektör öğeler çözünürlükten bağımsızdır
Metin, logo, ikon ve düz renkli şekilleri vektör olarak (tasarım programında yazı ve şekil olarak, PDF içinde de öyle) bırakırsanız, hangi ebatta basılırsa basılsın keskin kalır. Düşük çözünürlük toleransı yalnızca fotoğraflar ve piksel tabanlı görseller içindir. Metni fotoğrafın içine gömüp piksele dönüştürmeyin; uzaktan bakıldığında bile kenarları yumuşak görünür. Bulanıklığın diğer nedenleri için baskı hataları yazısına bakabilirsiniz.
Ebada göre gereken piksel ölçüleri
| Ebat | 300 dpi | 150 dpi | 100 dpi |
|---|---|---|---|
| A3 | 3508×4961 | 1754×2480 | 1169×1654 |
| A2 | 4961×7016 | 2480×3508 | 1654×2339 |
| 50×70 cm | 5906×8268 | 2953×4134 | 1969×2756 |
| A1 | 7016×9933 | 3508×4967 | 2339×3311 |
| 70×100 cm | 8268×11811 | 4134×5906 | 2756×3937 |
| A0 | 9933×14043 | 4967×7022 | 3311×4681 |
Değerler net ölçü içindir; taşma payını da ekleyin. Bir örnek: 12 megapiksellik bir telefon fotoğrafı (4032×3024 piksel) A2 ebadında yaklaşık 170 dpi'a karşılık gelir ve bir metreden bakılacak bir afiş için yeterlidir. Aynı fotoğraf A0'da 90 dpi civarına düşer; uzaktan sorun olmaz ama yakından yumuşak görünür.
Düşük çözünürlüklü görseli büyütmek
Programda çözünürlük değerini 72'den 300'e çevirmek görsele yeni ayrıntı eklemez; yalnızca pikselleri tahminle çoğaltır. Yapay zekâ destekli büyütme araçları bazı fotoğraflarda kabul edilebilir sonuç verebilir, ama sonucu mutlaka %100 görünümde kontrol edin. Web sitelerinden ve sosyal medyadan indirilen görseller çoğunlukla afiş için yetersizdir.
Çok büyük işlerde ölçekli tasarım
Bina giydirme veya birkaç metrelik branda gibi işlerde gerçek ölçüde dosya açmak bilgisayarı zorlar. Bu tür işler çoğu zaman 1:10 (bazen 1:2 veya 1:4) ölçekte hazırlanır ve çözünürlük ölçekle aynı oranda artırılır. Örneğin gerçek ölçüde 75 dpi gereken bir iş, 1:10 ölçekte 750 dpi ile hazırlanır. Hangi ölçeği kabul ettiğini atölyeye önceden sorun ve ölçeği dosya adına yazın (ör. cephe-1-10-olcek.pdf).
İç ve dış mekân malzemesi
| Malzeme | Ortam | Özellik |
|---|---|---|
| Kuşe kâğıt (mat veya parlak) | İç mekân | Ekonomik, kısa süreli kampanya ve duyurular |
| Saten veya fotoğraf kâğıdı | İç mekân | Fotoğraf ağırlıklı, yüksek görsel kalite |
| Blueback afiş kâğıdı | Dış mekân panoları | Arka yüzü mavi, altındaki eski afişin görünmesini engeller |
| PVC branda (frontlit) | Dış mekân | Dayanıklı, kuşgözüyle asılır |
| File (mesh) branda | Rüzgârlı cephe, iskele | Delikli yapısı rüzgârı geçirir |
| Backlit malzeme | Işıklı kutu | Arkadan aydınlatmada renkleri dengeli verir |
| Folyo (yapışkanlı vinil) | Cam, vitrin, düz yüzey | Doğrudan yüzeye uygulanır |
| Dekota, forex veya kapa levha | İç mekân, stant | Sert yüzey, çerçevesiz asılabilir |
İzmir'in kıyı ikliminde dış mekân işler güçlü güneş, nem ve tuzlu havayla karşılaşır. Uzun süre dışarıda kalacak afiş ve brandalarda UV dayanımlı mürekkep ve gerekiyorsa koruyucu laminasyon isteyin. Yaz aylarında öğleden sonra esen imbat ve Çeşme, Alaçatı gibi rüzgârıyla bilinen yerler için geniş yüzeyli brandalarda file branda ve sık kuşgözü daha güvenli bir seçimdir. Fuar İzmir'deki fuar dönemlerinde stand grafiği talebi yoğunlaştığı için malzeme ve ebadı erkenden netleştirmek işinizi kolaylaştırır.
Geniş format dijital baskı mı, ofset mi?
Az adetli kâğıt afişler ile branda ve folyo işleri genellikle geniş format dijital makinelerde basılır: kalıp gerektirmez, tek adet bile basılabilir ve rulo malzemeye uygundur. Yüzlerce adetlik 50×70 veya 70×100 kâğıt afişte ise ofset baskı birim maliyet açısından avantajlı hale gelebilir. İki yöntemin farkı dijital baskı ve ofset baskı farkı yazısında ayrıntılı anlatılıyor.
Geniş format makinelerin bir baskı genişliği sınırı vardır; bundan büyük işler parçalar halinde basılıp bindirmeyle birleştirilir. Birleşim çizgisinin yüz veya metin üzerine denk gelmemesi için parça sınırlarını atölyeyle önceden konuşun.
Büyük dosya hazırlarken dikkat edilecekler
- Taşma ve son işlem payı: Kâğıt afişte genellikle 3 mm taşma yeterlidir; brandada kuşgözü, kenar katlama veya dikiş için ayrıca pay istenir. Ayrıntılar taşma payı ve kesim payı yazısında.
- Renk modu: Ofsette CMYK şarttır. Bazı geniş format atölyeleri, makinelerinin daha geniş renk aralığından yararlanmak için RGB dosya tercih edebilir; sorun. Geniş siyah zeminler ve renk profilleri için CMYK ve RGB farkı yazısına bakın.
- Dosya biçimi: Mümkünse PDF gönderin; ayarlar için baskıya hazır PDF hazırlama rehberi yol gösterir. Görsel ağırlıklı işlerde katmanları birleştirilmiş TIFF de yaygın kabul görür. Photoshop'un PSD biçimi bir kenarda en fazla 30.000 piksele izin verir; daha büyük belgeler için PSB biçimi gerekir.
- Görselleri gömün: PDF'te görselleri gömün ya da açık dosyayı fontları ve görselleriyle paketleyerek gönderin.
- Metin boyutu: Tabela işlerinde okunabilirlik için alt sınır niteliğinde kaba bir kural kullanılır: her 3 metre okuma mesafesi için yaklaşık 2,5 cm harf yüksekliği. Dikkat çekmesi gereken başlıklar bunun epey üzerinde olmalıdır.
- Ekranda kontrol: Dosyayı önce baskı ölçüsünde %100 görünümde, ardından gerçek izleme mesafesini taklit edecek şekilde uzaklaştırarak inceleyin.
Sık Sorulan Sorular
A3 için hazırladığım afişi A1'e büyütebilir miyim?
A serisi ebatların en-boy oranı aynı olduğu için tasarım kırpılmadan büyür. Vektör öğeler sorunsuz ölçeklenir; fotoğraflarda ise A3'te 300 dpi olan bir görsel A1'de 150 dpi'a düşer. Bu değer, bir-iki metreden bakılan bir afiş için çoğu zaman yeterlidir.
Mat mı parlak mı seçmeliyim?
Parlak yüzey renkleri daha canlı gösterir ama vitrin camı, spot ışık ve güneş altında yansıma yaparak okunmayı zorlaştırabilir. Işıklı ortamlarda ve metin ağırlıklı afişlerde mat yüzey genellikle daha rahat okunur. Fotoğraf ağırlıklı, yakından bakılan işlerde parlak veya saten tercih edilebilir.
Dış mekân afişim ne kadar dayanır?
Süre; malzemeye, mürekkep türüne, laminasyona, güneş alma süresine ve rüzgâra göre büyük farklılık gösterir, bu yüzden tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Atölyeye afişin nerede ve ne kadar süre asılacağını söyleyip uygun malzemeyi önermesini isteyin. Kâğıt afişler kısa süreli kampanyalar içindir; uzun süreli kullanımda branda veya laminasyonlu malzeme düşünün.
Afişteki QR kod ne büyüklükte olmalı?
Yaygın bir pratik kural, QR kodun kenar uzunluğunun tarama mesafesinin yaklaşık onda biri olmasıdır; bir metreden taranacak kod için 10 cm civarı. Kodu vektör olarak yerleştirin, çevresinde beyaz boşluk bırakın ve baskıdan önce birkaç farklı telefonla test edin.


