Broşür Baskı Türleri ve Kâğıt Seçimi
Tek kırımdan kapı kırıma broşür türleri, A4, A5 ve DL ölçüler, katlamaya göre gramaj seçimi, bigi gerektiren durumlar ve mat-parlak kuşe karşılaştırması bir arada.

İçindekiler
Broşür baskı yaptırmadan önce verilecek ilk karar kâğıt değil, katlama türüdür. Broşürün kaç kanatlı olacağı ve nasıl katlanacağı; kapalı ölçüyü, içeriğin hangi sırayla okunacağını, hangi gramajın uygun olduğunu ve katlama hattına bigi gerekip gerekmediğini belirler. Bu yüzden önce içeriğinizi ve broşürün nerede kullanılacağını netleştirin, ardından katlama türünü, en son kâğıdı seçin.
Broşür ile el ilanı arasındaki fark
Günlük dilde birbirinin yerine kullanılsa da ikisi farklı ürünlerdir. El ilanı tek yapraktır, genellikle katlanmaz ve tek bir mesajı çok sayıda kişiye hızla ulaştırmak için basılır; ömrü kısadır. Broşür ise çoğunlukla katlanır, ürün veya hizmeti daha ayrıntılı anlatır ve okurun onu saklayıp yeniden açması beklenir. Kampanya duyurusu gibi tek mesajlı, toplu dağıtım işleri için el ilanı tasarımı ve baskı hazırlığı yazısı daha uygun bir başlangıç noktasıdır.
Broşür baskı türleri
Tek yaprak (katlamasız) broşür
Katlanmayan, ön ve arka yüzü basılı broşürdür. El ilanından farkı içerik yoğunluğu ve kâğıt kalitesidir: ürün föyü, teknik bilgi sayfası, fiyat listesi veya otel ve restoranlarda masada duran bilgi kartları bu gruptadır. Elden ele dolaşacağı ve saklanacağı için daha kalın kâğıt tercih edilir.
Tek kırım (iki kanat)
Kâğıt ortadan bir kez katlanır ve dört yüzlü küçük bir kitapçık gibi açılır. A4 açık ölçüden A5 kapalı ölçü, A3 açık ölçüden A4 kapalı ölçü elde edilir. Ön kapak, iç açılım ve arka kapak ayrımı net olduğu için kurumsal tanıtım, menü ve etkinlik programlarında sık kullanılır.
İki kırım (üç kanat, içe katlama)
"Üç kanatlı broşür" denince çoğunlukla bu tür kastedilir. Kâğıt iki kez katlanır ve kanatlardan biri diğerinin içine kapanır; A4 açık ölçüden yaklaşık 99×210 mm kapalı ölçü çıkar. İçe katlanan kanadın sürtmeden kapanabilmesi için diğerlerinden 2–3 mm dar tasarlanması gerekir; örneğin A4'te kanatlar 100, 100 ve 97 mm olarak bölünebilir. Matbaanız kendi katlama makinesine göre farklı kanat ölçüleri isteyebilir, bu yüzden şablonu baştan isteyin.
Z kırım
Kâğıt zikzak biçiminde, iki kez ters yönde katlanır. Kanatlar birbirinin içine girmediği için üçü de eşit genişliktedir (A4'te 99'ar mm). Açıldığında tek bir yüzey gibi okunur; zaman çizelgesi, adım adım süreç anlatımı veya geniş bir panoramik görsel için uygundur.
Akordeon (körük) kırım
Z kırımın dört veya daha fazla kanatlı halidir. Kanatlar eşit genişliktedir ve broşür körük gibi açılır. Şehir haritası, tur programı, ürün yelpazesi veya uzun bir fiyat tablosu gibi sıralı içeriklerde kullanılır. Kanat sayısı arttıkça daha ince kâğıt seçmek gerekir; aksi halde katlanmış broşür kalınlaşır ve kendiliğinden açılmaya başlar.
Kapı kırım
İki dış kanat ortaya doğru katlanır ve orta panelin üzerinde kapı gibi birleşir. Dış kanatlar orta panelin yarısı kadardır; düzgün kapanmaları için genellikle 1–2 mm daha dar tasarlanır. A3 açık ölçüden A4, A4 açık ölçüden yaklaşık A5 kapalı ölçü elde edilir. Açılış anında ortadaki geniş görseli ortaya çıkardığı için ürün lansmanı ve prestij tanıtımlarında tercih edilir.
Türlerin karşılaştırması
| Tür | Basılı yüz sayısı | Yaygın açık → kapalı ölçü | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Tek yaprak | 2 | A4 veya A5 (katlanmaz) | Ürün föyü, fiyat listesi |
| Tek kırım | 4 | A4 → A5, A3 → A4 | Kurumsal tanıtım, menü |
| İki kırım (üç kanat) | 6 | A4 → yaklaşık 99×210 mm | Hizmet tanıtımı, klinik, otel |
| Z kırım | 6 | A4 → 99×210 mm | Süreç anlatımı, zaman çizelgesi |
| Akordeon (4 kanat) | 8 | 396×210 mm → 99×210 mm | Harita, program, ürün yelpazesi |
| Kapı kırım | 6 | A3 → A4, A4 → yaklaşık A5 | Lansman, prestij tanıtımı |
Broşür ölçüleri: A4, A5 ve DL
Kapalı ölçü, broşürün nerede duracağına göre seçilir. Standart ölçüler büyük baskı tabakasına verimli yerleştiği için fireyi ve maliyeti düşürür; kare gibi özel ölçüler daha dikkat çekici olur ama kâğıt firesi artabilir.
| Kapalı ölçü | Milimetre | Nerede işe yarar |
|---|---|---|
| A4 | 210×297 | Kapsamlı kurumsal tanıtım; A3'ten tek kırım |
| A5 | 148×210 | Çantaya ve standlara sığar; A4'ten tek kırım |
| DL | 99×210 | Broşür standları, resepsiyon masaları, DL zarfla postalama; A4'ten iki kırım |
| Kare | 210×210 veya 148×148 | Mimarlık, dekorasyon ve tasarım odaklı tanıtımlar |
Teklif isterken ölçünün açık mı kapalı mı olduğunu mutlaka belirtin. "A4 broşür" ifadesi bazıları için A4 kâğıttan katlanmış broşürü, bazıları için kapalı ölçüsü A4 olan broşürü anlatır; bu yanlış anlaşılma beklediğinizin iki katı büyüklükte bir işle sonuçlanabilir.
Broşürü bir otel resepsiyonuna, turizm ofisine veya restorandaki standa bırakacaksanız standın ölçüsünü önceden sorun. Turizm sezonunda Çeşme, Alaçatı veya Urla'daki işletmelere dağıtılacak broşürlerde bu küçük kontrol, broşürün standa sığmayıp tezgâhın altına konmasını önler.
Türe göre gramaj seçimi
Gramaj seçerken iki ihtiyacı dengelersiniz: elde tok durması ve temiz katlanması. Kâğıt kalınlaştıkça kalite algısı artar ama katlamak zorlaşır; kanat sayısı arttıkça da broşür hantallaşır.
| Broşür türü | Yaygın kâğıt ve gramaj | Not |
|---|---|---|
| Tek yaprak, sık ellenen föy veya menü | 250–350 gr kuşe | Selefonla dayanıklılık artar |
| Tek yaprak bilgi broşürü | 150–200 gr kuşe | El ilanından ayrışması için kalın kâğıt tercih edilir |
| Tek kırım | 150–200 gr kuşe | 170 gr ve üzerinde bigi gerekir |
| İki kırım veya Z kırım | 115–170 gr kuşe | 135–150 gr çoğu iş için dengelidir |
| Akordeon | 115–150 gr kuşe | Kanat sayısı arttıkça gramajı düşürün |
| Kapı kırım | 170–250 gr kuşe | Bigi şarttır; dış kanatlar kalın kâğıtta açılmaya meyillidir |
Bu aralıklar sektörde yaygın tercihlerdir ve matbaanın stoğuna, baskı yöntemine göre değişebilir. Karar vermeden önce aynı gramajdan katlanmış bir örnek isteyin; 135 gr ile 170 gr arasındaki fark elde, ekranda tahmin edildiğinden daha belirgindir.
Kalın kâğıtta bigi neden gerekir?
Bigi, katlama hattı boyunca kâğıda bastırılarak açılan ince bir kanaldır. Kâğıt bu kanaldan katlandığında lifleri düzensiz kırılmaz ve yüzey tek bir hat boyunca bükülür. Bigi açılmadan katlanan kalın kuşe kâğıtta katlama hattı boyunca beyaz bir çatlak oluşur; kuşe kaplaması ve mürekkep tabakası kırılır, özellikle koyu zeminlerde bu çizgi çok belirgin görünür.
Bigi açtırmanız gereken durumlar:
- 170 gr ve üzerindeki kuşe kâğıtlar. Bu genel bir kuraldır; bazı matbaalar daha düşük gramajlarda da önerir.
- Katlama hattından koyu renk zemin veya fotoğraf geçen tasarımlar. Daha ince kâğıtta bile çatlama görülebilir.
- Selefonlu broşürler. Selefon yüzeyi korur, ancak bigisiz katlamada film katlama hattında kâğıttan ayrılabilir veya kâğıt içten çatlayabilir.
- Lif (elyaf) yönüne dik katlanan işler. Matbaa tabakayı genellikle lif yönü katlamaya paralel gelecek şekilde yerleştirir; özel ölçülerde bu her zaman mümkün olmayabilir.
Bigi ve katlama çoğu zaman ayrı aşamalardır; teklif alırken bu işlemlerin fiyata dâhil olup olmadığını sorun. Selefon türlerinin katlamalı işlerdeki davranışı için selefon, lak ve gofre uygulamaları yazısına bakabilirsiniz.
Mat kuşe mi, parlak kuşe mi?
Kuşe, yüzeyi kaplanmış ve bu sayede mürekkebi yüzeyde tutan kâğıttır; broşürlerin büyük bölümü kuşeye basılır. Mat ve parlak arasındaki seçimi içeriğin ağırlığı belirler.
| Özellik | Mat kuşe | Parlak kuşe |
|---|---|---|
| Renk canlılığı | Daha yumuşak, kontrast hafif düşük | Doygun ve parlak |
| Okunabilirlik | Işık yansıtmaz, uzun metinde rahattır | Işık altında yansıma yapabilir |
| Fotoğraf | İyi ve doğal | Çok canlı ve çarpıcı |
| Elde his | Sade ve kurumsal | Dergi sayfasına benzer |
| Uygun içerik | Metin ağırlıklı, sağlık, hukuk, danışmanlık | Ürün, yemek, turizm ve gayrimenkul görselleri |
Broşürün üzerine form doldurulacak veya not alınacaksa kaplamasız 1. hamur kâğıt daha uygundur. İki kâğıt ailesinin teknik farkları için kuşe kâğıt ve 1. hamur kâğıt farkları yazısını okuyabilirsiniz.
Katlamalı broşür dosyası hazırlarken
- Maket yapın. Aynı ölçüdeki bir kâğıdı katlayıp kanatları numaralayın; kapak, arka kapak ve iç kanatların hangi sırayla görüneceğini maket üzerinde görün. Üç kanatlı broşürde sık karşılaşılan bir hata, arka kapak tasarımının içe katlanan kanada yerleştirilmesidir.
- Matbaadan şablon isteyin. Kanat ölçüleri katlama makinesine göre değişebilir.
- Metni katlama hattından uzak tutun. Hattın iki yanında birkaç milimetre boşluk bırakın; katlama hattına denk gelen başlık veya yüz kötü görünür.
- Taşma payını unutmayın. Açık ölçünün dış kenarlarına taşma eklenir, katlama hatlarına eklenmez. Ayrıntılar için taşma payı ve kesim payı nedir yazısına bakın.
- Dış yüz ve iç yüzü ayrı sayfalar halinde, açık ölçüde hazırlayın. PDF ayarları için baskıya hazır PDF hazırlama rehberine göz atabilirsiniz.
Adet ve zamanlama
Birkaç yüz adetlik broşürler genellikle dijital baskıda, binlerce adetlik işler ofset baskıda daha ekonomik olur; geçiş noktası ölçüye, kâğıda ve renk sayısına göre değiştiği için iki yöntem için de teklif isteyin. Bigi, katlama ve selefon gibi her ek işlem üretime ayrı bir aşama ve süre ekler. Fuar İzmir'deki bir fuarda veya sezon açılışında dağıtacağınız broşürler için baskı tarihini, prova ve olası düzeltmeye yer kalacak şekilde planlayın.
Sık Sorulan Sorular
Broşürler katlanmış olarak mı teslim edilir?
Çoğu matbaa broşürleri katlama makinesinde katlayıp paketler, ancak katlama her zaman fiyata dâhil olmayabilir. Broşürleri depolayacak veya postalayacaksanız katlanmış teslim pratik olur. Katlanmamış ya da yalnızca bigisi açılmış teslim istediğiniz özel bir durum varsa bunu teklif aşamasında belirtin.
Üç kanatlı broşürde okur önce hangi alanı görür?
Kapalı broşürde önce ön kapak görülür. Okur kapağı açtığında karşısına içe katlanan kanadın dış yüzü çıkar; bu kanat da açılınca üç iç panel birlikte görünür. Bu yüzden içe katlanan kanadın dış yüzü, kapaktaki vaadi açıklayan veya en önemli avantajı anlatan bölüm olarak kullanılabilir. Arka kapak ise genellikle iletişim bilgileri, harita ve QR kod için ayrılır.
Broşürü zarfla postalamak için hangi ölçü uygun?
DL broşür (99×210 mm) DL zarfa (110×220 mm) rahatça girer; A4'ten tek kırımla katlanmış A5 broşür için C5 zarf (162×229 mm) kullanılır. Kalın kâğıtlı ve çok kanatlı broşürler katlanınca kalınlaştığı için zarfa girerken sıkışabilir, bu yüzden bir örneği zarfa koyarak deneyin. Zarf ölçüleri ve kurumsal zarf seçimi için kurumsal kimlik için basılı materyaller yazısına bakabilirsiniz.
Geri dönüştürülmüş kâğıda broşür basılabilir mi?
Evet; ancak geri dönüştürülmüş kâğıtların önemli bir kısmı kaplamasız ya da hafif kaplamalı olduğu için renkler kuşeye göre daha mat ve koyu çıkar. Fotoğraf ağırlıklı bir tasarımı bu kâğıda uyarlarken kontrastı artırmak ve çok koyu zeminlerden kaçınmak gerekebilir. Stok durumu matbaadan matbaaya değiştiği için önceden numune isteyin.


