Katalog Baskı Hazırlığı Nasıl Yapılır?

Sayfa planından cilt türüne, kâğıt seçiminden ürün fotoğraflarına kadar katalog baskı hazırlığının adımları; fuar ve ihracat için çok dilli katalog ipuçları.

Ahşap masa üzerinde açık duran, mimari fotoğraflı ve metinli katalog sayfaları
Fotoğraf: Jinsoo Choi, Unsplash
İçindekiler
  1. Katalog baskı için sayfa planı
  2. Sayfa sayısı neden 4'ün katı olmalı?
  3. Cilt türünü seçin
  4. Kapak ve iç sayfa kâğıdı
  5. Ürün fotoğraflarını baskıya hazırlayın
  6. Renk tutarlılığını sağlayın
  7. Prova ve son kontrol
  8. Fuar ve ihracat için çok dilli kataloglar
  9. Sık Sorulan Sorular

Katalog baskı hazırlığı, tasarım programını açmadan önce başlar. Sayfa sayısı, cilt türü ve kâğıt birbirini doğrudan etkiler: tel dikiş için sayfa sayısının 4'ün katı olması gerekir, sayfa sayısı arttıkça Amerikan cilde geçmek gerekebilir, kâğıt kalınlığı ise sırt ölçüsünü ve kataloğun ağırlığını belirler. Bu kararları baştan vermek, tasarım bittikten sonra sayfa eklemek ya da çıkarmak zorunda kalmanızı önler.

Katalog baskı için sayfa planı

Kataloğun iskeleti ürün listesidir. Kaç ürün yer alacak, her ürüne ne kadar alan ayrılacak, ürünler hangi kategorilerle gruplanacak? Bu soruların cevabıyla bir sayfa planı, yani her sayfada ne olacağını gösteren basit bir tablo hazırlayın.

  • Sabit sayfalar: Kapak, firma tanıtımı, içindekiler, sertifikalar, iletişim ve arka kapak.
  • Ürün sayfaları: Kategori başına sayfa sayısı ve sayfa başına ürün sayısı. Teknik ölçü tablosu gereken ürünlerde sayfa başına daha az ürün planlayın.
  • Fiyatlar: Fiyatlar sık değişiyorsa kataloğa basmak yerine ayrı bir fiyat listesi veya güncel listeye giden bir QR kod kullanın; böylece katalog, fiyat değiştiğinde eskimez.

Sayfa sayısı neden 4'ün katı olmalı?

Tel dikişte her kâğıt tabakası ortadan katlanarak dört sayfa oluşturur. Bu yüzden toplam sayfa sayısı 4'ün katı olmalıdır: 8, 12, 16, 20, 24 gibi. İçeriğiniz 22 sayfa tutuyorsa katalog 24 sayfa olur; artan iki sayfayı boş bırakmak yerine bayi listesi, referanslar veya not alanı gibi işlevli içeriklerle doldurmak daha iyidir.

Ofset baskıda sayfalar büyük tabakalara 8, 16 veya 32 sayfalık formalar halinde dizilir; forma, büyük bir tabakaya yerleştirilip katlanan sayfa grubudur. Sayfa sayısı forma yapısına uyduğunda kâğıt daha verimli kullanılır, bu yüzden 4'ün katı olan bazı sayfa sayıları diğerlerinden daha ekonomik olabilir. Planı kesinleştirmeden önce matbaanıza hangi sayfa sayılarının kendi makineleri için verimli olduğunu sorun.

Kapak iki şekilde hesaplanır. İç sayfalarla aynı kâğıda basılan kapağa kendinden kapak denir ve toplam sayfa sayısına dâhildir. Daha kalın bir kâğıda ayrı basılan kapak ise dört sayfa (ön, ön iç, arka iç, arka) olarak ayrıca hesaplanır. Teklif isterken "24 sayfa iç + 4 sayfa kapak" gibi net yazın; "28 sayfa" demek yanlış anlaşılmaya yol açabilir.

Cilt türünü seçin

Cilt türüNasıl yapılırYaklaşık sayfa aralığıGüçlü yanıDikkat
Tel dikişKatlanmış tabakalar iç içe geçirilir, sırttan tel zımbayla tutturulur8–64 sayfaEkonomik, hızlı, rahat açılırSırt yazısı basılamaz; kalınlaştıkça iç sayfalar dışa kayar
Amerikan ciltSayfaların sırtı frezelenir, tutkalla kapağa yapıştırılırGenellikle 48 sayfa ve üzeriDüz sırt, sırt yazısı, kitap görünümüTam açılmaz; iç kenar boşluğu geniş tutulmalı
SpiralTek yapraklar delinir, metal veya plastik spiral geçirilirGeniş bir aralıkta360 derece açılır, masada düz dururRafta sırtı görünmez; prestij algısı daha düşüktür
Sert kapakİç blok, mukavva üzerine kaplanmış kapağa takılırKalın ve uzun ömürlü kataloglarÇok dayanıklı ve prestijliMaliyeti ve üretim süresi en yüksek seçenektir

Sayfa aralıkları kâğıt kalınlığına göre değişir; 48–64 sayfa arasında iki seçenek de mümkün olabilir ve karar bütçeye ve istenen görünüme göre verilir.

Tel dikişte sayfa kayması

Kalın tel dikiş kataloglarda iç içe geçen tabakalar ortadaki sayfaları dışarı doğru iter; kesimden sonra orta sayfaların dış kenar boşluğu daralır. Matbaa bunu sayfa yerleşiminde telafi edebilir, ancak siz de sayfa numarası ve metin gibi öğeleri dış kenara çok yakın koymayın.

Amerikan ciltte iç kenar ve sırt

Amerikan cilt sırtta birkaç milimetre kâğıdı tutkala gömer ve katalog tam açılmaz. İç kenar boşluğunu dış kenardan geniş tutun; iki sayfaya yayılan fotoğraflarda ürün, yüz veya yazı gibi önemli ayrıntıların sırta denk gelmemesine dikkat edin. Sık kullanılacak teknik kataloglar için PUR tutkal seçeneğini sorabilirsiniz; standart sıcak tutkala göre sayfa kopmasına karşı daha dayanıklıdır.

Amerikan cilt ve sert kapakta sırt kalınlığı, sayfa sayısına ve kâğıdın kalınlığına göre hesaplanır. Kapak tasarımına başlamadan önce matbaadan sırt ölçüsünü isteyin; kapak dosyası arka kapak, sırt ve ön kapaktan oluşan tek bir açık sayfa olarak hazırlanır.

Kapak ve iç sayfa kâğıdı

Katalog tipiKapakİç sayfa
Ekonomik, ince katalog (tel dikiş)Kendinden kapak veya 200–250 gr kuşe115–128 gr kuşe
Standart ürün kataloğu (tel dikiş)250–300 gr kuşe + selefon128–150 gr kuşe
Kalın katalog (Amerikan cilt)300–350 gr kuşe + selefon115–135 gr kuşe
Prestij katalog (sert kapak)Mukavva üzerine kaplanmış baskılı kâğıt150–170 gr kuşe

Tablodaki değerler sektörde yaygın tercihlerdir; matbaanızın stoğuna göre değişebilir. Seçim yaparken şu üç noktayı da hesaba katın:

  • Ağırlık: İç sayfa gramajı yükseldikçe katalog kalınlaşır ve ağırlaşır. Fuarda dağıtılacak veya yurt dışına kargolanacak kataloglarda bu fark taşıma ve gönderim maliyetine yansır; seçtiğiniz kâğıtla hazırlanmış bir maket ağırlığı önceden görmenizi sağlar.
  • Opaklık: İnce kâğıtta arka sayfadaki koyu görseller öne vurabilir. Koyu zeminli sayfalar ağırlıktaysa iç sayfada bir üst gramajı değerlendirin.
  • Yüzey: Mat kuşe metin ve teknik tablolarda okunabilirliği artırır, parlak kuşe ürün görsellerini daha canlı gösterir.

Kâğıt ailelerinin farkları için kuşe kâğıt ve 1. hamur kâğıt farkları, kapağı korumak ve öne çıkarmak için kullanılan işlemler için selefon, lak ve gofre uygulamaları yazılarına bakabilirsiniz.

Ürün fotoğraflarını baskıya hazırlayın

Kataloğun kalitesini çoğu zaman kâğıttan çok fotoğraflar belirler.

  • Çözünürlük: Fotoğraf, kataloğa basılacağı boyutta 300 dpi olmalıdır. 10×10 cm basılacak bir görsel için yaklaşık 1.200×1.200 piksel gerekir. Web sitesinden indirilen veya sosyal medya için küçültülmüş görseller baskıda bulanık çıkar; fotoğrafçıdan orijinal dosyaları isteyin.
  • Tutarlılık: Aynı katalogdaki ürünler aynı ışık, aynı arka plan ve benzer açıyla çekilmelidir. Farklı dönemlerde çekilmiş fotoğrafları yan yana koymak, renk ve gölge farkları nedeniyle dağınık bir görüntü yaratır.
  • Dekupe: Arka planı temizlenmiş ürün görsellerinde kenarları baskı boyutunda büyüterek kontrol edin; ekranda fark edilmeyen kalıntılar kuşe kâğıtta belirginleşebilir.
  • Renk doğruluğu: Kumaş, boya, seramik veya mobilya gibi rengin satın alma kararını etkilediği ürünlerde fotoğrafı gerçek ürünle yan yana karşılaştırın ve gerekiyorsa renk düzeltmesini baskıdan önce yaptırın.

Renk tutarlılığını sağlayın

Onlarca sayfada aynı kurumsal rengin ve aynı ürün tonunun tutarlı görünmesi, tek sayfalık işlere göre daha zordur.

  • Tüm görselleri aynı renk profiline dönüştürün. Kuşe kâğıt için Türkiye'de yaygın olarak FOGRA39 veya FOGRA51 profilleri kullanılır; hangisini istediğini matbaanıza sorun.
  • Kurumsal renkleri tanımlı CMYK değerleriyle sabitleyin; her sayfada göz kararı renk seçmeyin.
  • Kapak ve iç sayfa farklı kâğıtlara basıldığında, özellikle kapak selefonluysa, aynı renk iki yerde farklı görünebilir. Bu farkı provada değerlendirin.
  • Ekrandaki canlı RGB tonlarının bir kısmının CMYK'da karşılığı yoktur; neon tonlar ve çok doygun mavi-yeşiller baskıda matlaşır. Ayrıntılar için CMYK ve RGB farkı yazısına göz atabilirsiniz.

Prova ve son kontrol

Katalogda hata maliyeti yüksektir: yanlış bir ürün kodu veya telefon numarası, binlerce adetlik bir işi kullanılamaz hale getirebilir. Provayı üç katmanda düşünün:

  1. PDF prova: Matbaanın baskı dosyasından ürettiği PDF'i sayfa sırası, metin ve görsel yerleşimi açısından kontrol edin.
  2. Renkli prova: Renklerin baskıda nasıl görüneceğine dair referanstır. Onayladığınız provayı saklayın; sonraki baskılarda da işe yarar.
  3. Maket: Seçtiğiniz kâğıt ve ciltle hazırlanmış örnek; kalınlığı, ağırlığı ve açılışı elinizde görmenizi sağlar.

Onay vermeden önce şu listeyi gözden geçirin:

  • Sayfa numaraları ile içindekiler sayfası eşleşiyor mu?
  • Her ürün fotoğrafı doğru ürün kodu ve açıklamayla mı duruyor?
  • Telefon, e-posta, web adresi ve QR kodlar doğru ve çalışıyor mu?
  • Çevrilmiş metinler doğru sayfalara mı yerleşmiş?
  • Kenara kadar uzanan görsellerde taşma payı eklenmiş, fontlar gömülmüş mü? Teknik ayarlar için baskıya hazır PDF hazırlama rehberine bakabilirsiniz.

Yüksek adetli ofset işlerde baskı başında bulunarak ilk tabakaları onaylamayı da matbaanızla konuşabilirsiniz.

Fuar ve ihracat için çok dilli kataloglar

İzmir'de liman bağlantısıyla dış pazara çalışan ihracatçı firmalar ve Fuar İzmir'deki uluslararası fuarlara katılan işletmeler için katalog çoğu zaman birden fazla dilde hazırlanır. Üç yaygın yaklaşım vardır:

YaklaşımNasılNe zaman uygun
İki dil yan yanaHer sayfada iki dil, sütun veya blok halindeMetni az, iki dilli kataloglar
Ters çevrilerek okunan katalogBir kapaktan bir dil başlar, katalog ters çevrilince diğer dil başlarİki dil, eşit önemde
Her dile ayrı katalogOrtak tasarım, dil başına ayrı baskıÜç veya daha fazla dil, farklı pazarlar

Çok dilli bir katalogda şunlara dikkat edin:

  • Siyah metin katmanı: Ofset baskıda dil başına ayrı katalog basacaksanız tüm metinleri yalnızca siyah renkte ve ayrı bir katmanda tutmak, dil değişiminde yalnızca siyah kalıbın değiştirilmesine imkân tanıyabilir. Bu yöntemin işinize uygun olup olmadığını matbaanızla görüşün.
  • Metin uzunluğu: Aynı metin farklı dillerde farklı uzunlukta yer kaplar; sayfa düzenini en uzun dile göre esnek kurun.
  • Yazı yönü: Arapça gibi sağdan sola yazılan dillerde sayfa akışı ve cilt yönü değişir, ayrı bir düzen gerekir.
  • Yazı tipi desteği: Kullandığınız fontun hedef dilin karakterlerini (Kiril, Arap, Yunan alfabeleri gibi) desteklediğini kontrol edin; desteklemeyen fontta karakterler eksik veya bozuk çıkar.
  • Çeviri ve yerel biçimler: Çeviriyi profesyonel bir çevirmene yaptırın, mümkünse hedef dili ana dili olarak konuşan birine okutun. Ölçü birimleri, tarih biçimi ve ondalık ayırıcı gibi yerel kullanımları da kontrol edin.
  • Fuar ziyaretçisinin çantası: Fuarda dağıtılacak katalog için ince bir özet katalog ve tam ürün yelpazesine giden bir QR kod, ağır bir kataloğa göre daha kolay taşınır.

Fuar öncesi haftalarda matbaaların iş yükü artabilir. Fuar tarihinden geriye doğru plan yapın ve çeviri ile prova adımlarına ayrıca süre ayırın.

Sık Sorulan Sorular

Katalog için az adetle başlamak mantıklı mı?

Ürün yelpazesi henüz netleşmediyse veya içerik sık değişiyorsa mantıklıdır. Dijital baskıyla küçük bir ilk parti bastırıp müşteri ve bayi geri bildirimlerine göre içeriği düzeltmek, ardından yüksek adeti ofsette bastırmak sık başvurulan bir yoldur. İki yöntem arasında renk farkı olabileceği için ikinci baskıda renk provasını yenileyin; yöntemlerin adet ve maliyet ilişkisi dijital baskı ve ofset baskı arasındaki farklar yazısında anlatılıyor.

Baskı PDF'ini web sitemde de kullanabilir miyim?

Baskı için hazırlanan PDF büyük boyutludur, CMYK renktedir ve taşma payı içerir; web'de yavaş açılır ve renkler ekranda soluk görünebilir. Aynı tasarımdan web için ayrı bir PDF dışa aktarın: RGB renk, sıkıştırılmış görseller, taşma payı ve kesim işaretleri olmadan. Sayfaların tek tek ve doğru sırada olduğundan emin olun.

Kapağa yaldız veya kısmi lak eklemek teslim süresini uzatır mı?

Genellikle evet; her son işlem üretime ayrı bir aşama ekler ve kısmi lak, yaldız veya gofre için ayrı kalıp ya da dosya hazırlığı gerekir. Fuar gibi kesin bir teslim tarihiniz varsa son işlemleri baştan teklife yazdırın ve süreye etkisini sorun. Zamanınız darsa yalnızca selefonla yetinmek güvenli bir seçenektir.

Kataloğu ikinci kez bastırırken nelere dikkat etmeliyim?

İlk baskıda onayladığınız renkli provayı ve basılı bir kataloğu referans olarak saklayın ve ikinci baskıda matbaaya gösterin. Kâğıt markası veya matbaa değiştiğinde aynı dosya farklı tonlarda çıkabilir. Değişen ürün bilgilerini güncelledikten sonra sayfa sayısının hâlâ 4'ün katı olduğunu ve içindekiler sayfasının yeni düzene uyduğunu kontrol edin.